PIK3CA (ctDNA) – badanie mutacji w wolnokrążącym DNA

Opis badania

 PIK3CA (ctDNA) – badanie mutacji w wolnokrążącym DNA

Ocena obecności mutacji w genie PIK3CA to badanie molekularne, które identyfikuje aktywujące mutacje w genie PIK3CA.

Gen PIK3CA koduje katalityczną podjednostkę (p110α) enzymu fosfatydyloinozytolo-3-kinazy klasy I (PI3K). Jest to kluczowy element szlaku sygnałowego PI3K/AKT/mTOR, który reguluje takie procesy komórkowe jak: wzrost, proliferacja i przeżycie komórek.

Nadmierna aktywacja szlaku PI3K/AKT/mTOR powodowana jest głównie przez onkogenne mutacje w genie PIK3CA, prowadząc do niepohamowanej proliferacji komórkowej i zaburzeń apoptoz. Jest przyczyną rozwoju kilku typów nowotworów – w tym raka piersi.

Mutacje w genie PIK3CA występują u około 40% pacjentów z rakiem piersi wykazującym ekspresję receptora hormonalnego (HR-dodatnim) i niewykazującym ekspresji ludzkiego naskórkowego czynnika wzrostu typu 2 (HER2-ujemnym).

Mutacje w genie PIK3CA są ważnym czynnikiem predykcyjnym skuteczności terapii celowanych.

Test ten obejmuje badanie najczęściej występujących mutacji w kodonach 345, 420, 542, 545, 546, 1047 oraz 1049 genu PIK3CA.

Diagnostyka w kierunku obecności mutacji w genie PIK3CA jest niezbędna w kwalifikacji do terapii celowanej u pacjentów z rakiem piersi HR+/HER2-.

Wskazania do badania

Badanie wykonywane jest u pacjentów chorych na przerzutowego, hormonowrażliwego, HER2-ujemnego raka piersi raka w kwalifikacji do leczenia ukierunkowanego molekularnie.

Badanie przeprowadzane jest w celu doboru odpowiedniej terapii celowanej w ramach programu lekowego (ICD-10: C50).

Badane geny

Badanie mutacji w genie PIK3CA obejmuje ocenę występowania prostych mutacji typu substytucji w eksonach 5, 8, 10, 21.

Badane mutacje

Badanie PIK3CA (ctDNA) metodą qPCR (real-time PCR) pozwala na zidentyfikowanie patogennych, somatycznych mutacji aktywujących w genie PIK3CA u pacjentów z rakiem piersi wykazującym ekspresję receptora hormonalnego (HR-dodatnim) i niewykazującym ekspresji ludzkiego naskórkowego czynnika wzrostu typu 2 (HER2-ujemnym).

Stosowana metoda

Badanie obecności mutacji w genie EGFR przeprowadzamy metodą qPCR (real-time PCR) w wariancie multipleks (kilka reakcji PCR zachodzących jednocześnie w trakcie jednego badania).

Proces rozpoczyna się od pobrania materiału biologicznego. Następnie, z izolowanego DNA, przygotowuje się reakcję PCR. To proces, w którym dochodzi do amplifikacji materiału genetycznego z wykorzystaniem specjalnie zaprojektowanych par primerów oraz znakowanych fluorescencyjnie sond oligonukleotydowych.

Dzięki bioinformatycznej analizie wyników możliwe jest wykrycie zarówno punktowych mutacji, jak i większych delecji czy insercji. Multipleks qPCR pozwala na równoczesną ocenę występowania wielu mutacji w obrębie jednego genu w trakcie jednego badania, co skraca czas oczekiwania na wynik i usprawnia proces doboru odpowiedniej terapii.

Badany materiał

Badanie wykonywane jest z materiału nowotworowego wolnokrążącego we krwi pacjenta (płynna biopsja).

Przed pobraniem

Badanie wykonywane jest z krwi obwodowej pobranej do probówki przeznaczonej do płynnej biopsji.

Przed zleceniem badania prosimy o kontakt pod numerem +48 12 410 58 73 lub wiadomość e-mail na adres: biuro@oncogene.pl.

Zastosowanie

Badanie mutacji w genie PIK3CA jest przydatne w planowaniu leczenia substancjami czynnymi takimi jak: alpelisib oraz kapiwasertyb.

Leczenie powyższymi substancjami zostało uwzględnione w programie lekowym NFZ – numer programu B.9.FM.

Komplementarne badania

Badanie mutacji w genie PIK3CA (bloczek parafinowy) – sprawdź tutaj

Źródła – literatura naukowa

1. André, E.M. Ciruelos, D. Juric, P.F. Conte, H. Iwata; Alpelisib plus fulvestrant for PIK3CA-mutated, hormone receptor-positive, human epidermal growth factor receptor-2–negative advanced breast cancer: final overall survival results from SOLAR-1. ESMO Annals of Oncology. Volume 32, Issue 2, p208-217, February 2021 doi: 10.1016/j.annonc.2020.11.011
2. Bhave, J. Quintanilha, H. Tukachinsky, G. Li, T. Scott, J. Ross, L. Pasquina, R. Huang, H. McArthur, M. Levy, R. Graf, K. Kalinsky; Comprehensive genomic profiling of ESR1,PIK3CA,AKT1, and PTEN in HR(+)HER2(−) metastatic breast cancer: prevalence along treatment course and predictive value for endocrine therapy resistance in real-world practice. Breast Cancer Res Treat. 2024 Jun 14;207(3):599–609. doi: 10.1007/s10549-024-07376-w