BRAF – badanie mutacji V600

BRAF – badanie mutacji V600

BRAF jest genem kodującym białko, kinazę serynowo-treoninową B-Raf, będące częścią szlaku sygnałowego MAPK/ERK.

Szlak sygnałowy MAPK/ERK to kluczowa ścieżka przekazywania sygnałów w komórkach, która odgrywa istotną rolę w regulacji procesów komórkowych. Odpowiada między innymi za proliferację, różnicowanie, przeżycie oraz apoptozę komórek. Zaburzenia funkcjonowania szlaku MAPK/ERK leżą u podstaw patogenezy nowotworów.

Mutacje w genie BRAF powodują ciągłą, niepohamowaną aktywację szlaku MAPK/ERK prowadząc do niekontrolowanej proliferacji i rozwoju nowotworów – w tym czerniaka.

Mutacje BRAF są bardzo częstymi mutacjami spotykanymi w czerniaku (występują nawet u 50% chorych). Większość mutacji BRAF w tej jednostce chorobowej stanowią mutacje punktowe, zlokalizowane w kodonie V600 tegoż genu – z przewagą mutacji V600E (około 90% wszystkich wykrywanych mutacji BRAF). Inne mutacje w kodonie V600 (np. V600K czy V600D) występują dużo rzadziej.

Obecność mutacji aktywującej w kodonie V600 genu BRAF jest wskazaniem do terapii celowanej inhibitorami BRAF w skojarzeniu z inhibitorami MEK.

Wskazania do badania

Badanie wykonywane jest u pacjentów chorych na czerniaka skóry lub błon śluzowych w kwalifikacji do leczenia ukierunkowanego molekularnie.

Badanie przeprowadzane jest w celu doboru odpowiedniej terapii celowanej (terapia inhibitorami BRAF oraz inhibitorami MEK) w ramach programu lekowego (ICD-10: C43).

Badane geny

Badanie mutacji BRAF obejmuje ocenę występowania mutacji punktowych w kodonie V600 w 15 eksonie genu BRAF, w tym mutacji V600E; p.(Val600Glu)

Badane mutacje

Badanie BRAF V600 metodą qPCR (real-time PCR) pozwala na zidentyfikowanie patogennych, somatycznych mutacji aktywujących w genie BRAF u pacjentów z czerniakiem skóry lub błon śluzowych.

Stosowana metoda

Badanie obecności mutacji w genie BRAF przeprowadzamy metodą qPCR (real-time PCR). Proces rozpoczyna się od pobrania materiału biologicznego. Następnie, z izolowanego DNA, przygotowuje się reakcję PCR – to proces, w którym dochodzi do amplifikacji materiału genetycznego z wykorzystaniem specjalnie zaprojektowanych par primerów oraz znakowanych fluorescencyjnie sond oligonukleotydowych.

Bioinformatyczna analiza wyników umożliwia wykrycie zmutowanych wariantów badanego genu.

Badany materiał

Badanie wykonywane jest z materiału nowotworowego utrwalonego w formalinie i zatopionego w bloczku parafinowym.

Przed pobraniem

Badanie nie wymaga wcześniejszego przygotowania. Aby uzyskać materiał biologiczny do badania, należy skontaktować się z Zakładem Patomorfologii szpitala, w którym odbyła się operacja i poprosić o wydanie bloczka parafinowego.

Zastosowanie

Badanie mutacji w genie BRAF jest przydatne w planowaniu leczenia substancjami czynnymi: wemurafenib w skojarzeniu z kobimetynibem, enkorafenib w skojarzeniu z binimetynibem, dabrafenib w skojarzeniu z trametynibem. Leczenie powyższymi inhibitorami BRAF w skojarzeniu z inhibitorami MEK zostało uwzględnione w programie lekowym NFZ – numer programu B.59.

Komplementarne badania

Podstawowy panel genów fuzyjnych w nowotworach litych met. NGS – sprawdź tutaj

Źródła – literatura naukowa

Giorgia Castellani, Mariachiara Buccarelli, Maria Beatrice Arasi et al. BRAF Mutations in Melanoma: Biological Aspects, Therapeutic Implications, and Circulating Biomarkers. Cancers 2023, 15, 4026. https://doi.org/10.3390/cancers15164026

József Tímár and Andrea Ladányi. Molecular Pathology of Skin Melanoma: Epidemiology, Differential Diagnostics, Prognosis and Therapy Prediction.
Int. J. Mol. Sci. 2022, 23, 5384. https://doi.org/10.3390/ijms23105384

Claus Garbe, Teresa Amaral, Ketty Peris, Axel Hauschild, Petr Arenberger et al. European consensus-based interdisciplinary guideline for melanoma. Part 2: Treatment – Update 2022

Eur J Cancer. 2022 Jul:170: 256-284.  doi: 10.1016/j.ejca.2022.04.018. Epub 2022 May 24